HET KONINKRIJK AYUTTHAYA
De Opkomst en Ondergang van het Koninkrijk Ayutthaya
Van een eilandstad gesticht in 1350 tot een van de rijkste hoofdsteden ter wereld, en vervolgens in één jaar tijd afgebrand — de opkomst en ondergang van Ayutthaya, verklaard.
Bekijk Ayutthaya-tours op GetYourGuide ↗Een hoofdstad gesticht om aan een epidemie te ontsnappen
In 1350 verplaatste koning Ramathibodi I — voorheen een prins bekend als U Thong — zijn hof naar het zuiden, naar een eiland gevormd door drie rivieren, naar verluidt om ziekte op zijn eerdere basis te ontvluchten, en stichtte een nieuwe hoofdstad die hij Ayutthaya noemde, naar Ayodhya, de stad van de god-koning Rama uit het hindoeïstische epos Ramayana. Binnen enkele decennia had het nieuwe koninkrijk het oudere Thaise koninkrijk Sukhothai in het noorden geabsorbeerd, en Ayutthaya was op een pad gezet dat het meer dan vier eeuwen lang de dominante macht in de regio zou maken.
Een van de rijkste steden ter wereld
Tegen de 17e eeuw had de ligging van Ayutthaya aan de Chao Phraya-rivier de stad tot een belangrijke internationale haven gemaakt, en de koningen verwelkomden bewust buitenlandse handelaren — Chinese, Japanse, Perzische en Indiase kooplieden, en later Portugese, Nederlandse, Franse en Engelse — die allen hun eigen wijken buiten de stadsmuren hadden. Schattingen van de bevolkingsomvang op het hoogtepunt, aangehaald door sommige historici, lopen op tot bijna een miljoen mensen — een schaal die de stad tot een van de grootste ter wereld in die tijd maakte, groter dan het hedendaagse Londen. Het was minder een mono-etnische hoofdstad dan een kosmopolitisch handelscentrum met het koninklijk hof in het middelpunt.
Een koninkrijk, geen rechte lijn van vrede
De vier eeuwen van Ayutthaya waren allesbehalve rustig: de troon wisselde net zo vaak door opvolgingsconflicten als door rechtmatige erfopvolging, en het koninkrijk voerde terugkerende oorlogen met het naburige Birma, waaronder een bezetting in de jaren 1560 waarvan Ayutthaya zich binnen enkele decennia herstelde en herbouwde. Die eerdere geschiedenis van veerkracht verklaart mede waarom 1767 zo anders aankwam — dit was geen jonge of fragiele staat toen hij viel, maar een van de oudste en rijkste koninkrijken in de regio, naar veler zeggen dicht bij zijn economische en culturele hoogtepunt, en geenszins een staat die al in verval was.
1767: het einde van de oude hoofdstad
In 1767, na een langdurig beleg, brak een Birmese leger door de verdedigingswerken van Ayutthaya, verbrandde de stad en ontmantelde haar systematisch — bronzen Boeddhabeelden werden omgesmolten voor hun goud, archieven en schatten werden weggevoerd, en een groot deel van de bevolking werd gedwongen te verhuizen. Het was geen plundertocht; het was de doelbewuste vernietiging van een rivaliserende hoofdstad. Het Siamese hof herbouwde nooit op dezelfde plek. Binnen ongeveer een jaar begon een nieuwe leider, Taksin, met de oprichting van een hoofdstad stroomafwaarts, een proces dat uiteindelijk leidde tot Bangkok — wat betekent dat de ruïnes van Ayutthaya al meer dan 250 jaar grotendeels onaangeroerd in de open lucht liggen.
Waarom zoveel Boeddhabeelden onthoofd zijn
De rijen onthoofde Boeddhabeelden in de tempels van Ayutthaya zijn niet het gevolg van tijd of weersinvloeden — ze vormen een directe getuigenis van 1767. Birmese soldaten onthoofdden Boeddhabeelden doelbewust, zowel om eventueel bladgoud of kostbare inleg uit de hoofden te verwijderen als, zo suggereren sommige verslagen, om een diep boeddhistische vijand te demoraliseren. Het is een ongemakkelijk detail, maar wel een eerlijk: de ruïnes waar je vandaag doorheen loopt, zijn evenzeer een oorlogsmonument als een archeologische vindplaats, en die wetenschap verandert hoe je naar die rijen onthoofde beelden kijkt, zodra iemand je de reden erachter heeft verteld.
Weet u niet zeker welke tour u moet kiezen, of hoe u met de hitte en de dresscode om moet gaan?
Laat je e-mailadres achter en ongeveer wanneer je reist — dan sturen we je een kort overzicht van welke tempels in Ayutthaya het meest de moeite waard zijn, hoe de dagtrips vanuit Bangkok zich tot elkaar verhouden (bus, riviercruise of fiets), de kledingvoorschriften voor de tempels, en hoe je de middaghitte het best kunt trotseren.